เหรียญพระพุทธสุทธิมงคล วัดเทวสังฆาราม (เหนือ) กาญจนบุรี
อัพเดทล่าสุด: 25 ม.ค. 2026
16 ผู้เข้าชม

เหรียญพระพุทธสุทธิมงคล วัดเทวสังฆาราม (เหนือ) กาญจนบุรี๑
โดย… ช.พิมลราช๒ …
... เป็นเหรียญที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินมาถวายผ้าพระกฐิน ในวันที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๐๖ … อธิษฐานจิตปลุกเสกโดยพระเทพมงคลรังษี หรือ หลวงปู่ดี พุทฺธโชติ อดีตเจ้าอาวาสวัดเทวสังฆารามและเจ้าคณะจังหวัดกาญจนบุรี ยอดพระเกจิอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญในการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน และพุทธาคมด้านเมตตามหานิยม จนเป็นที่กล่าวขานกันว่า “อยากเจ้าชู้ ให้ไปวัดเหนือ”
การสะสมพระเครื่องในช่วงหลังปี ๒๕๓๐ เป็นต้นมา ส่วนใหญ่จะมีลักษณะคล้ายกับแฟชั่นพระใหม่ที่ได้รับความนิยมเล่นหากันอย่างกว้างขวางด้วยสนนราคาที่สูงกว่าตอนเปิดตัวจากวัดหรือหน่วยจองต่าง ๆ ตั้งแต่สองหรือสามเท่าตัวขึ้นไป เกือบทุกรายการจะมีวงรอบของความนิยมในช่วงระยะเวลาหนึ่ง จากนั้น ก็ค่อย ๆ เงียบหายไป บางรุ่นบางพิมพ์อาจจะรักษาระดับของราคาเช่าหาในช่วงเวลาที่บูมสุดขีดได้ แต่การซื้อขายในวงการฯ แทบจะไม่ค่อยมีการเคลื่อนไหวมากนัก คนที่หวังเก็งกำไร ถ้าซื้อเข้าในตอนที่ราคาขึ้นเกือบถึงเพดานสูงสุดแล้ว บอกได้คำเดียวว่าออกตัวยาก ขายถูกก็ไม่ได้ ขายราคาสูงก็ไม่มีคนซื้อ จะมีคนซื้อได้อย่างไร ในเมื่อศูนย์พระเครื่องส่วนใหญ่จะมีของตุนไว้เป็นจำนวนมาก คนนอกที่ซื้อเก็บก็มีจำนวนจำกัด ยิ่งในภาวะเศรษฐกิจตกสะเก็ดอย่างทุกวันนี้ ใครจะมีกำลังมากว้านซื้อพระเครื่องเข้าตู้เชฟเป็นจำนวนมากอย่างตอนเศรษฐกิจเฟื่องฟู แค่เห็นดอกเบี้ยที่ต้องจ่ายในแต่ละเดือนก็หน้ามืดแล้ว
การเล่นพระตามกระแสความนิยมโดยไม่มีการซื้อขายแลกเปลี่ยน ใหม่ ๆ ก็ดูดีอยู่หรอก พอนานไปก็ชักจะท้อ หลายคนต้องร้องเพลง “ถอยดีกว่า… ไม่เอาดีกว่า…” จะไม่ถอยได้อย่างไร ขนาดพระใหม่ที่เพิ่งออกจากวัดหรือผ่านพิธีฯ มาไม่ถึงสองสามเดือน ราคาถีบตัวสูงขึ้นไปหลายเท่าตัว แค่นี้ยังพอทำเนา บ่อยครั้งที่ผู้สร้างกำหนดราคาเปิดตัวไว้สูงลิบสูงจนเกินขอบเขตที่ควรจะเป็น การเปิดราคาสูงอย่างนี้ มีทั้งผลดีและผลเสียต่อผู้สร้าง จังหวะดี ๆ ก็หมดไปอย่างรวดเร็ว โอกาสดี ๆ จังหวะเหมาะ ๆ ก็ไม่ได้เกิดขึ้นมาบ่อย ๆ พระเครื่องหลายชุดจึงต้องวางโชว์บนแผงพระเป็นเวลานานโดยไม่มีการซื้อขายแลกเปลี่ยนกันเลย
นักนิยมพระเครื่องรุ่นใหม่ ๆ ที่มีกำลังซื้อสูง หากเพลิดเพลินอยู่กับการซื้อพระตามกระแสความนิยมโดยไม่มีจุดยืนหรือหลักการที่ชัดเจนในการเก็บสะสม ในที่สุดก็ต้องถอยฉากไปเอง ถ้าไม่ถอยก็อาจมีปัญหาอื่น ๆ ตามมามากมาย จนบางคนอาจมีปัญหาครอบครัวตามมาโดยไม่รู้ตัว บอกว่าไม่มีเงิน แต่เวลาเช่าพระเงินพันเงินหมื่นมาจากไหน บางคนก็เช่าพระหมดเงินไปเป็นล้านเก๊บ้างแท้บ้าง ตละเคล้ากันไป สิ่งต่าง ๆ ที่หยิบยกมานี้ เป็นข้อคิดที่นักนิยมพระเครื่องรุ่นใหม่ ๆ ไม่ควรมองข้าม เพราะราคาของพระเครื่องแต่ละองค์ไม่มีมาตรฐานที่แน่นอน ซื้อขายกันแค่ความชอบ เอาความพอใจเป็นหลัก การตุนไว้มาก ๆ เพื่อเก็งกำไรในอนาคต อาจไม่คุ้มกับการลงทุนในสิ่งที่ไม่สามารถควบคุมหรือชี้นำได้
การเล่นหาและสะสมพระเครื่องที่มีโอกาสพลาดน้อยที่สุดนั้น นักนิยมพระเครื่องแต่ละคนจะต้องตอบคำถามของตัวเองให้ได้ก่อนว่าเล่นพระเพื่ออะไร ศรัทธาชมชอบในศิลปะ หรือต้องการซื้อขายแลกเปลี่ยนทั้งในลักษณะของมือสมัครงานและอาชีพ วัตถุประสงค์ เป้าหมาย และความต้องการในการเล่นหา แต่ละลักษณะมีข้อคิดและหลักการในการเลือกเก็บสะสมแตกต่างกันไป ถ้าเป็นเรื่องของเงื่อนไขในเชิงพุทธพาณิชย์ จะมีสภาพการณ์ที่คล้ายคลึงกับตลาดหุ้น กระแสความนิยมเป็นตัวแปรสำคัญที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด ต้องรู้จัดคาดการณ์ล่วงหน้าถึงเวลาซื้อเวลาขาย ต้องกล้าซื้อกล้าขาย แต่อย่าโลภจนเกินเหตุนัก เล่นพระต้องยอมรับสภาพแห่งความเป็นจริงว่าสนนราคาเช่าหาที่แท้จริง เวลาและกระแสความนิยมแปรเปลี่ยนตามไปด้วย พระเครื่องที่เคยเช่าหากันราคาสูง ๆ อาจตกลงมาเหลือเพียงไม่กี่ร้อยบาทก็ได้ ตัวอย่างมีให้เห็นกันชัด ๆ ก็มีไม่น้อยเหมือนกัน
สำหรับผู้ที่เล่นหากันด้วยใจรักและศรัทธาก็ควรมีหลักการ แนวคิดในการเลือกเก็บสะสมเป็นของตนเอง ไม่จำเป็นต้องไปตามกระแสและไม่จำเป็นต้องมีพระเครื่องราคาแพง ๆ ไว้เพื่ออวดบุญบารมี พระเครื่องประเภทของดีราคาเบายังมีให้เลือกเก็บสะสมอีกมากมาย รสนิยมในการสะสมพระเครื่องที่เหมาะสม น่าจะอยู่ที่การเลือกเก็บสะสมพระเครื่องที่มีประวัติความเป็นมาที่ชัดเจน มีศิลปะงดงามตามยุคสมัยที่สร้าง รวมตลอดถึงการเก็บรักษาพระเครื่องให้คงสภาพเดิมมากที่สุดหากจะเปลี่ยนแปลงไปบ้าง ก็เปลี่ยนแปลงไปตามธรรมชาติของเนื้อหามวลสารในการสร้างพระเครื่องแต่ละประเภท
การสะสมเหรียญพระพุทธที่ผู้เขียนสรรหามานำเสนอต่อท่าผู้อ่านหนังสื่อศูนย์พระเครื่อง มีจุดมุ่งเน้นที่สำคัญประการหนึ่งก็คือเหรียญแต่เหรียญที่หยิบยกมานำเสนอ ต้องเป็นเหรียญที่นักนิยมพระเครื่องทั่ว ๆ ไป สามารถสัมผัสได้ ความหมายของคำว่า “สัมผัสได้” ก็คือ ยังมีให้พบเห็นและพอที่จะเช่าหากันได้ในราคาที่ไม่สูงจนเกินไป ไม่ใช่เขียนในสิ่งที่กลายเป็นตำนานพระเครื่องที่คนส่วนใหญ่แทบจะไม่มีโอกาสได้พบเห็นของงแท้กันเลย เพราะเหรียญเหล่านั้นถูกเก็บเงียบอยู่ในตู้เซฟของอภิมหาเศรษฐีเพียงไม่กี่คน และผู้เขียนเชื่อมั่นว่าการนำเสนอในสิ่งที่บรรดาเซียนใหญ่มองข้าม น่าจะมีประโยชน์ต่อท่านผู้อ่านมากกว่าการเขียนเรื่องราวต่าง ๆ ที่นักนิยมพระเครื่องทั่ว ๆ ไป รู้จักมักคุ้นกันอย่างดี
เหรียญพระพุทธสุทธิมงคล เป็นเหรียญรูปจำลองพระประธานในพระอุโบสถวัดเทวสังฆาราม (วัดเหนือ) ต.บ้านเหนือ อ.เมือง จ.กาญจนบุรี สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินมาถวายผ้าพระกฐินในวันที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๐๖

ลักษณะ เป็นเหรียญปั๊มทรวกลมขนาดเขื่อง ขอบเหรียญด้านหน้ายกนูนเป็นเส้นหนา ๐.๑ ซ.ม. ตรงกลางเหรียญเป็นพระรูปจำลองพระพุทธสุทธิมงคล พระประธานในพระอุโบสถวัดเทวสังฆาราม ซึ่งมีลักษณะละม้ายคล้ายคลึงกับพระพุทธชินราชมากที่สุด ด้านข้างพระพุทธสุทธิมงคลเป็นลายกนกสองข้าง รอบเหรียญมีอักษรไทยระบุชื่อว่าว่า “พระพุทธสุทธิมงคล วัดเทวสังฆารามพระอารามหลวง” ด้านหลัง ขอบเหรียญยกหนา ๐.๑ ซ.ม. เช่นกัน ตรงกลางเหรียญเป็นรูปช้างเอราวัณสามเศียร เศียรกลางรองรับพานพระพิชัยมงกุฎ เศียรทั้งสองข้างรองรับฉัตรเจ็ดชั้นและด้านข้างของช้างเอราวัณเป็นรูปเทวดาสององค์นั่งคุกเข่าพนมมือคารวะพานพระพิชัยมงกุฎ เหนือเทวดาทั้งสองเป็นลายกนก รอบเหรียญเป็นข้อความระบุวาระในการสร้างว่า “ในการเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐิน ๒๖ ตุลาคม ๒๕๐๖”
ขนาด เส้นผ่าศูนย์กลาง ๓.๐ ซ.ม. หนา ๐.๒ ซ.ม.
เนื้อหา เท่าที่พบเห็นเป็นเนื้อนิเกิลแบบเหรียญกษาปณ์ และนิเกิลกาไหล่ทอง
จำนวนการสร้าง ยังไม่พบหลักฐานใดที่ระบุจำนวนการสร้างที่แน่นอน
พิธีกรรม อธิษฐานจิตแผ่เมตตาโดยพระเทพมงคลรังษี (ดี พุทฺธโชติ; ๒๔๑๗, ๒๔๓๗ ๒๕๑๐.) อดีตเจ้าอาวาสวัดเทวสังฆาราม และเจ้าคณะจังหวัดกาญจนบุรี ยอดพระเกจิอาจารย์เมืองกาญจนบุรีผู้เชี่ยวชาญด้านการเจริญวิปัสสนากรรมฐานและพุทธาคมด้านเมตตามหานิยม จนเป็นที่กล่าวขานกันว่า“อยากเจ้าชู้ให้ไปวัดเหนือ” และหลวงปู่ดี พุทฺธโชติ รูปนี้แหละที่เป็นพระอุปัชฌาย์ของสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน ป.ธ.๙; ๒๔๕๖, ๒๔๗๖, ๒๕๕๖) เมื่อครั้งที่ทรงอุปสมบทเป็นพระภิกษุในมหานิกาย
พลานุภาพ ดีเด่นทางด้านเมตตามหานิยม
ค่านิยม เป็นเหรียญดีราคาเยาวชนที่นักนิยมพระเครื่องรุ่นใหม่ไม่ค่อยรู้จักกันมากนัก สนนราคาเล่นหาทั่ว ๆ ไป อยู่ที่หลักร้อยกลาง ๆ ขึ้นไป (ในราวปี ๒๕๓๙) แต่สำหรับผู้ที่รู้รายละเอียดรู้ความเป็นมาในการสร้าง อาจตั้งไว้สูงถึงหลักพันก็ได้
ขนาด เส้นผ่าศูนย์กลาง ๓.๐ ซ.ม. หนา ๐.๒ ซ.ม.
เนื้อหา เท่าที่พบเห็นเป็นเนื้อนิเกิลแบบเหรียญกษาปณ์ และนิเกิลกาไหล่ทอง
จำนวนการสร้าง ยังไม่พบหลักฐานใดที่ระบุจำนวนการสร้างที่แน่นอน
พิธีกรรม อธิษฐานจิตแผ่เมตตาโดยพระเทพมงคลรังษี (ดี พุทฺธโชติ; ๒๔๑๗, ๒๔๓๗ ๒๕๑๐.) อดีตเจ้าอาวาสวัดเทวสังฆาราม และเจ้าคณะจังหวัดกาญจนบุรี ยอดพระเกจิอาจารย์เมืองกาญจนบุรีผู้เชี่ยวชาญด้านการเจริญวิปัสสนากรรมฐานและพุทธาคมด้านเมตตามหานิยม จนเป็นที่กล่าวขานกันว่า“อยากเจ้าชู้ให้ไปวัดเหนือ” และหลวงปู่ดี พุทฺธโชติ รูปนี้แหละที่เป็นพระอุปัชฌาย์ของสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน ป.ธ.๙; ๒๔๕๖, ๒๔๗๖, ๒๕๕๖) เมื่อครั้งที่ทรงอุปสมบทเป็นพระภิกษุในมหานิกาย
พลานุภาพ ดีเด่นทางด้านเมตตามหานิยม
ค่านิยม เป็นเหรียญดีราคาเยาวชนที่นักนิยมพระเครื่องรุ่นใหม่ไม่ค่อยรู้จักกันมากนัก สนนราคาเล่นหาทั่ว ๆ ไป อยู่ที่หลักร้อยกลาง ๆ ขึ้นไป (ในราวปี ๒๕๓๙) แต่สำหรับผู้ที่รู้รายละเอียดรู้ความเป็นมาในการสร้าง อาจตั้งไว้สูงถึงหลักพันก็ได้
เหรียญพระพุทธสุทธิมงคลเป็นเหรียญดีที่น่าสนใจมากที่สุดอีกเหรียญหนึ่ง ทั้งนี้มีเหตุผลสนับสนุน คือ
๑. พระพุทธสุทธิมงคลเป็นชื่อพระประธานที่ทางวัดเทวสังฆารามได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงพระราชทานให้
๒. เหรียญพระพุทธสุทธิมงคลสร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกในการเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐินที่พระอุโบสถวัดเทวสังฆาราม เมื่อวันที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๐๖ ซึ่งเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินจังหวัดกาญจนบุรี ในวโรกาสนี้ พระองค์ได้ทรงพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานพระปรมาภิไธยย่อของทั้งสองพระองค์บนหินอ่อนเพื่อประดับบนผนังด้านในของพระอุโบสถทั้งสองข้าง และทรงปลูกหน่อต้นโพธิ์พุทธคยาจากประเทศอินเดียไว้ที่หน้าพระอุโบสถ พร้อมกันนี้ ได้พระราชทานพระบรมราชานุญาติให้ทางวัดเทวสังฆาราม จัดสร้างพระพุทธรูปปางประทานพรจารึกพระปรมาภิไธยย่อ "ภปร" เหนือฐานผ้าทิพย์ พระพุทธรูปที่สร้างในโอกาสนี้ ได้รับการยกย่องว่าเป็นพระพุทธรูปที่มีศิลปะงดงามมาก การดำเนินงานเตรียมการรับเสด็จครั้งนี้ เป็นงานสำคัญที่มีการประชุมกันที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร โดยมีพลเอกหลวงกัมปนาทแสนยากรเป็นประธาน ดังนั้น จึงเชื่อมั่นได้เต็มที่ว่าเหรียญนี้เป็นเหรียญที่สร้างขึ้นในโอกาสพิเศษจริง ๆ
๓. พิจารณาจากศิลปะและเนื้อหาของเหรียญ สันนิษฐานว่าเป็นฝีมือช่างกษาปณ์ ซึ่งเป็นที่ยอมรับทั้งในแง่ของศิลปะและความน่าเชื่อ
๔. อธิษฐานจิตปลุกเสกโดย หลวงปู่ดี พุทฺธโชติ สุดยอดพระเกจิอาจารย์ผู้สืบทอดพุทธาคมและวิชาการทำตะกรุดจาก หลวงปู่ยิ้ม จนฺทโชติ (๒๓๘๗, ๒๔๐๗, ๒๔๕๓.) วัดหนองบัว ชื่อเสียงกิตติคุณของท่านโดดเด่นมาตั้งแต่สมัยก่อนสงครามอินโดจีน ขนาดพลเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา นายกรัฐมนตรีคนแรกของประเทศไทย ยังได้ฝากตัวเป็นศิษย์และรับเป็นอุปการะในการสร้างพระอุโบสถ โดยการชักนคณะราษฎร์มาทอดกฐินที่วัดถึง ๒ ครั้ง และมีส่วนร่วมในการจัดสร้างพระเครื่องถวายหลวงปู่ดีหลายรุ่นด้วยกัน หากท่านมิได้เป็นพระสงฆ์ที่มีปฏิปทาน่าเคารพเลื่อมใส เชี่ยวชาญในการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน ไฉนเลยจะมีลูกศิษย์ลูกหาที่มีบทบาทสำคัญทั้งในด้านพระบวรพุทธศาสนาและการบริหารประเทศ
จากวาระและโอกาสอับสมควรประกอบกับเงื่อนไข องค์ประกอบพื้นฐานต่าง ๆ ทำให้เหรียญพระพุทธสุทธิมงคลเป็นอีกหนึ่งในหมู่เหรียญที่ทรงคุณค่ายิ่งนัก สำหรับผู้ที่่นิยมชมชอบในศิลปะของเหรียญพระพุทธ แล้วท่านนักนิยมเหรียญปั๊มจะปล่อยให้เหรียญดี ๆ เช่นนี้หลุดมือไปหรือ
๑ ปรับแก้เล็กน้อยจากบทความเก่าที่เผยแพร่ในนิตยสารศูนย์พระเครื่อง ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๑๗๖ (๒๕ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๓๙) หน้า ๒๓ - ๒๔ และ ๖๒
๒ นามปากกาของ ชายนำ ภาววิมล
บทความที่เกี่ยวข้อง
ประวัติความเป็นมาในการจัดสร้างพระบรมรูปจำลองและเหรียญที่ระลึกพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สถาปนาคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปีที่ ๕๐
6 ธ.ค. 2024
บทความเก่าว่าด้วยเรื่องและข้อมูลเกี่ยวกับเหรียญพระพุทธศรีศากยมุนี วัดสุทัศน์เทพวรารามราชวรมหาวิหาร จากนิตยสารศูนย์พระเครื่อง ฉบับที่ ๑๗๔
24 เม.ย. 2025
บทความเก่าว่าด้วยเรื่องเหรียญหยดน้ำหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ บล็อกกษาปณ์ ปี ๒๕๒๕ ที่เรียบเรียงใหม่จากนิตยสารพระเครื่องพระเกจิ ฉบับที่ ๒๙๒ และ ๓๒๒
23 ม.ค. 2026


