เบื้องหลังการสร้างเหรียญเสมาพ่อท่านคล้อย ฐานธมโม

เบื้องหลังการสร้างเหรียญเสมาพ่อท่านคล้อย ฐานธมโม^๑

โดย... ชายนำ ภาววิมล ...

            ในบรรดาเหรียญรูปเหมือนพระเกจิอาจารย์ยุคพระใหม่เฟื่องฟู โดยเฉพาะช่วงระหว่างปี พ.ศ. ๒๕๑๗ – ๒๕๒๐ เหรียญรูปเหมือนพระครูภาวนาภิรัติ (ทิม อิสริโก: ชาตะ ๒๔๒๒, อุปสมบท ๒๔๔๙, มรณภาพ ๒๕๑๘. สิริอายุ ๙๖ ปี พรรษา ๖๙) อดีตเจ้าอาวาสวัดละหารไร่ อ.บ้านค่าย จ.ระยอง ประกอบด้วย เหรียญเจริญพร เหรียญห่วงเชื่อม เหรียญเสมาแปดรอบ เหรียญเสมานั่งพาน ล้วนเป็นเหรียญต้นแบบที่พระเกจิอาจารย์ร่วมยุคร่วมสมัยนำไปใช้เป็นแบบอย่างในการจัดสร้างเหรียญรูปเหมือนตนเอง หากเปรียบเทียบโดยนำหลักคิดทางศิลปะมาใช้ในการพิจารณา ต้องยอมรับว่าเหรียญหลวงปู่ทิม อิสริโก ที่คุณชินพร สุขสถิตย์ จัดสร้างในปี พ.ศ. ๒๕๑๗ – ๒๕๑๘ เป็นเหรียญยุคใหม่ที่มีการจัดวางรูปเหรียญโดยเน้นความสมดุลระหว่างท่านั่งของหลวงปู่ทิม อิสริโก กับรูปแบบและเนื้อหาของเหรียญ ซึ่งทำได้ดีมาก ศิลปะงดงาม สวยซึ้งจนยากที่จะหาใครมาล้อเลียนแบบได้ แม้มีเหรียญรูปเหมือนพระเกจิอาจารย์อีกหลายเหรียญที่ผู้สร้างมีความตั้งใจสูงมาก ออกแบบและกำกับดูแลการสร้างด้วยความพิถีพิถัน แต่ก็ยากที่จะล้มแชมป์ได้

            เหรียญเสมาพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม (๒๔๖๓, ๒๕๐๔, ๒๕๓๙. สิริอายุ ๗๖ ปี พรรษา ๓๕.) อดีตเจ้าอาวาสวัดถ้ำเขาเงิน ต.ท่ามะพลา อ.หลังสวน จังหวัดชุมพร รุ่นยกช่อฟ้า อธิษฐานจิตฯ เสาร์ห้าปี ๒๕๓๖ เป็นเหรียญที่สร้างขึ้นโดยการล้อแบบเหรียญเสมาแปดรอบ หลวงปู่ทิม อิสริโก คณะศิษย์ที่รับผิดชอบในการสร้างเหรียญรุ่นนี้ให้ความสำคัญกับการจัดวางรูปแบบเหรียญมากที่สุดและมีความมุ่งมั่นที่จะสร้างเหรียญรูปเหมือนพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม ที่มีศิลปะงดงามกว่าทุกรุ่นที่ผ่านมา จึงนำจุดเด่นที่เป็นความลงตัวระหว่างท่านั่งกับรูปแบบและเนื้อหาของเหรียญเสมาแปดรอบมาใช้เป็นแนวทางการออกแบบ สิ่งที่ล้อเลียนแบบยากที่สุดคือท่านั่งของหลวงปู่ทิม อิสริโก ที่เอียงคอไปทางขวาเล็กน้อย ซึ่งเป็นความแตกต่างที่พ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม ไม่เคยนั่งเอียงคอลักษณะนี้มาก่อน จึงเลือกรูปนั่งตรงที่เห็นว่าเหมาะกับกรอบเหรียญเสมาแปดรอบมากที่สุดมาถ่ายเอกสารโดยถ่ายย่อกว่า ๑๐ ขนาด แล้วตัดมาทาบกับสำเนารูปเหรียญเสมาแปดรอบหลวงปู่ทิม อิสริโก ถ่ายเอกสารทุกขนาดมาเปรียบเทียบกัน ทำหลายรอบจนได้รูปแบบที่ลงตัวจึงนำภาพไปให้พ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม ลงอักขระเลขยันต์ จากนั้น มอบให้ช่างตุ้ม (โสภณ ศรีรุ่งเรือง) นำภาพไปถ่ายบนแผ่นฟิล์มขนาดเท่าเหรียญเสมาแปดรอบและกัดกรดบนก้อนเหล็กแม่พิมพ์ก่อนที่จะแกะแม่พิมพ์ต่อไป

            ก่อนลงมือแกะแม่พิมพ์ ช่างตุ้ม ขอเหรียญเสมาแปดรอบหลวงปู่ทิม อิสริโก ไปพิจารณาอย่างละเอียดเป็นเวลานาน เวลาแกะแม่พิมพ์ ก็จะพิจารณาส่องดูรายละเอียดของเหรียญตลอดเวลาโดยมีจุดมุ่งเน้นและความเพียรพยายามที่จะทำให้เหรียญเสมาพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม มีศิลปะแตกต่างจากเหรียญเสมาแปดรอบหลวงปู่ทิม อิสริโก คือ มีความคมชัดและรายละเอียดที่สะท้อนภาพความเป็นเหรียญปั๊มยุคใหม่ที่ไม่มีการรมดำ จุดเด่นทางศิลปะที่เหรียญรุ่นนี้แสดงออกได้ดีมาก คือ เหรียญเงินลงยาที่ช่างตุ้มจัดวางทุกองค์ประกอบลงตัวหมด สมกับที่เป็นช่างแกะระดับแนวหน้าของประเทศในยุคสมัยนี้

             เหรียญเสมาพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม เป็นเหรียญที่ท่านมอบหมายให้คณะศิษย์ จัดสร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกในงานยกช่อฟ้าพระอุโบสถหลังใหม่ ขณะนั้น ยังไม่มีกำหนดการที่แน่นอนและพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม ปรารถนาที่จะทูลเชิญสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เสด็จมาเป็นองค์ประธานในพิธียกช่อฟ้า จึงเป็นงานใหญ่ที่ต้องเตรียมการเป็นอย่างดี ประกอบกับปี พ.ศ. ๒๕๓๖ เป็นปีที่มีเสาร์ห้าแท้คือ วันเสาร์ขึ้นห้าค่ำเดือนห้า คณะศิษย์ที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการจัดสร้างเหรียญรุ่นนี้ จึงเร่งช่างตุ้มให้รีบปั๊มเหรียญมาส่ง โดยไม่ต้องแก้หรือเปลี่ยนตัวหนังสือด้านหลังเหรียญ จึงเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนว่าเหรียญรุ่นนี้ มิใช่เหรียญที่พ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม อธิษฐานจิตฯ ในวันเสาร์ห้าปี ๒๕๓๖ เพราะหลังเหรียญไม่ได้ระบุว่าเป็นรุ่นเสาร์ห้าเช่นเดียวกับพระเครื่องพิมพ์อื่น ๆ ที่สร้างขึ้นในวาระเดียวกัน

                ลักษณะ เหรียญเสมาพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม รุ่นยกช่อฟ้า ปลุกเสกวันเสาร์ห้าใหญ่ ปี ๒๕๓๖ เป็นพระเครื่องประเภทเหรียญรูปเหมือนพระเกจิอาจารย์ที่ไม่มีหูห่วง ด้านหน้าล้อแบบเหรียญเสมาแปดรอบหลวงปู่ทิม อิสริโก วัดละหารไร่ จุดต่างที่สำคัญคือ รายละเอียดของเหรียญที่เน้นความคมชัดและการนำพระคาถา 3 บทมาประทับรายรอบรูปเหมือนพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม เพื่อชดเชยลักษณะการนั่งเอียงคอไปทางขวาเล็กน้อยของหลวงปู่ทิม อิสริโก ซึ่งเป็นจุดเด่นที่คุณชินพร สุขสถิตย์ สามารถจัดวางระยะระหว่างขอบเหรียญกับรูปเหมือนหลวงปู่ทิม อิสริโก ได้อย่างลงตัวและมีความงดงามทางศิลปะที่หาได้ยากยิ่งในยุคสมัยปัจจุบัน ด้านหลังประทับด้วยยันต์ครูที่ท่านได้รับการถ่ายทอดมาจากพระอาจารย์นำ แก้วจันทร์ (๒๔๓๔, ๒๕๐๖, ๒๕๒๐. สิริอายุ ๘๕ ปี พรรษา ๑๕.) และจารึกข้อความว่า “ที่ระลึกงานยกช่อฟ้าพระอุโบสถ หลวงพ่อคล้อย วัดถ้ำเขาเงิน อ. หลังสวน จ.ชุมพร”
                ขนาด กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร สูง ๓.๕๓ เซนติเมตร
                จำนวนการสร้าง มีจำนวนการสร้างทั้งหมด รวม ๖,๔๒๑ เหรียญ ประกอบด้วย เหรียญทองคำ ๒๕ เหรียญ (ตามจำนวนจอง) เหรียญเงินหน้าทอง ๑๕ เหรียญ (ตามจำนวนจอง)เหรียญเงินลงยา ๗๓ เหรียญ (ตามอายุ) เหรียญเงิน ๑๐๘ เหรียญ เหรียญนวโลหะ ๒๐๐ เหรียญ เหรียญทองแดงกาไหล่ทอง ๔ แบบ รวม ๑,๐๐๐ เหรียญ และเหรียญทองแดงผิวไฟ ๕,๐๐๐ เหรียญ^๒

                โค้ด ตอกโค้ดตัว “มะ” เฉพาะเหรียญทองคำ, เหรียญเงินลงยา, เหรียญเงิน, และเหรียญนวโลหะ
                ผู้ออกแบบ / ช่างแกะแม่พิมพ์เหรียญ เหรียญเสมารุ่นนี้ ออกแบบเบื้องต้น (Conceptual Design) โดย ชายนำ ภาววิมล, ช่างตุ้ม (โสภณ ศรีรุ่งเรือง) แกะแม่พิมพ์ / บริหารจัดการงานปั๊มเหรียญ.
                พิธีกรรม พ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม ทำพิธีอธิษฐานจิตปลุกเสกเดี่ยวในคืนวันเสาร์ห้าปี ๒๕๓๖ โดยพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม สั่งให้นำพระพิมพ์สมเด็จขาโต๊ะหน้าทอง เหรียญเสมาและเหรียญพระบรมรูปจำลองรัชกาลที่ ๕ วางรวมที่หน้าพระประธานในวิหารวัดถ้ำเขาเงิน และให้แยกเหรียญที่มีต้นทุนสูงใส่กระเป๋าตามท่านไปร่วมพิธีพุทธาภิเษกที่วัดอีกแห่งหนึ่งในเขตอำเภอหลังสวน ลูกศิษย์ที่ไปด้วยถามท่านว่าจะกลับมาทำพิธีที่วัดถ้ำเขาเงินทันหรือไม่ เพราะเวลาที่ออกเดินทางก็ประมาณสองทุ่มแล้ว ท่านตอบว่าไม่ต้องวิตกกังวล จิตเป็นพลังงานที่สามารถเดินทางไปได้ทุกหนทุกแห่ง เวลาอธิษฐานจิตปลุกเสกที่วัดนั้น จะแผ่เมตตามายังวัตถุมงคลต่างๆ ที่ตั้งไว้ในบริเวณปะรัมพิธีหน้าพระประธานวิหารวัดถ้ำเขาเงินด้วย เมื่อเดินทางถึงงานพิธี พ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม ให้นำกระเป๋าบรรจุเหรียญรุ่นยกช่อฟ้าและเหรียญเปลือยรัชกาลที่ ๕ เข้าร่วมในพิธีพุทธาภิเษกตั้งแต่ต้นจนเลิก รวมเวลาประมาณ ๒ ชั่วโมง เมื่อเสร็จพิธีฯ แล้วก็รีบเดินทางกลับวัดเพื่อทำพิธีเป่าทองและเสกน้ำมนต์ดอกบัวบานให้กับลูกศิษย์สามสี่คนที่ท่านบอกให้นั่งรอตั้งแต่หัวค่ำ กว่าจะทำพิธีเป่าทองเสร็จ เวลาก็ล่วงเลยไปเกือบเที่ยงคืน ท่านจึงบอกให้คณะศิษย์จากกรุงเทพมหานครไปนอนในศาลาที่ท่านจัดให้ จากนั้น จึงได้ทำพิธีอธิษฐานจิตปลุกเสกเดี่ยววัตถุมงคลต่างๆ จนถึงรุ่งสาง เป็นอันเสร็จพิธี
                พลานุภาพ  เมตตามหานิยมและแคล้วคลาดนิรันตราย
                คุณค่า จัดเป็นเหรียญรูปเหมือนพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม ที่มีความงดงามมากที่สุดในบรรดาเหรียญรูปเหมือนทุกรุ่นของท่าน โดยเฉพาะเหรียญเงินลงยา ปัจจุบันเหรียญกาไหล่ทองลงยาทั้ง ๔ แบบ/ทองแดง ยังคงเป็นเหรียญดีที่สามารถจับต้องได้ ส่วนเหรียญทองคำ, เหรียญหน้ากากทองคำ, เหรียญเงินลงยา จัดเป็นเหรียญหายาก สนนราคาเช่าหาไม่มีกฎเกณฑ์ตายตัว ขึ้นอยู่กับความชอบของแต่ละบุคคล ในบางช่วง เหรียญเงินลงยาเคยเช่าหากันถึงสองหมื่นกว่า

            เหรียญเสมาพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม รุ่นยกช่อฟ้า ปลุกเสกเสาร์ห้า นอกจากเป็นเหรียญพระรูปเหมือนพระเกจิอาจารย์ยุคใหม่ที่มีศิลปะงดงามแล้ว ยังเป็นวัตถุมงคลสายใต้ที่มีพลานุภาพโดดเด่นทางด้านเมตตามหานิยมและแคล้วคลาด ดังสังเกตจากการวางรูปยันต์ที่ท่านวางกลอักขระเลขยันต์ชุดหัวใจมนุษย์ หัวใจ หัวใจบุรุษ หัวใจสตรี สลับตำแหน่งซ่อนรูปไว้ที่ด้านหน้าของเหรียญ ด้านหลังประทับยันต์ครูตามตำรับเขาอ้อที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากพระอาจารย์นำ แก้วจันทร์ วัดดอนศาลา และพระครูพิพัฒน์สิริธร (คง สิริมโต; ๒๔๔๕, ๒๔๖๖, ๒๕๑๗. สิริอายุ ๗๒ ปี พรรษา ๕๑.) วัดบ้านสวน ต.มะกอกเหนือ อ.ควนขนุน จ.พัทลุง เล่ากันว่าลูกศิษย์หลายคนที่นำเหรียญรุ่นนี้ไปบูชาติดตัวเป็นประจำ มีประสบการณ์ด้านแคล้วคลาดจากอุบัติภัยแบบเส้นยาแดงผ่าแปดมาแล้ว เท็จจริงประการใดคงไม่ต้องสาธยายกันมากเพราะเป็นเรื่องปัจจัตตังที่เกิดขึ้นและรับรู้เฉพาะบุคคล ศรัทธาในพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม อย่างมีเหตุมีผลและความไม่ประมาทต่างหากที่เอื้ออำนวยพรให้ผู้ที่เคารพนับถือท่านประสบพบแต่สิ่งดีงาม และหลีกพ้นจากภยันตรายแบบไม่น่าเชื่อ

            ปัจจุบัน พระเครื่องส่วนใหญ่ของพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม ยังคงเป็นพระเครื่องที่นิยมเล่นหากันในหมู่ลูกศิษย์สายตรงที่เคารพศรัทธาหรือมีประสบการณ์จากการนำวัตถุมงคลของท่านไปบูชาติดตัวเป็นประจำ โดยเฉพาะเหรียญเสมาที่นำเสนอนี้ ยังมีสนนราคาเช่าหาอยู่ในเกณฑ์ที่นักนิยมพระเครื่องทั่วไปเช่าหาได้โดยไม่ตึงมือมากนัก แต่เมื่อใดก็ตามที่วงรอบเวลาของพระเครื่องพ่อท่านคล้อย ฐานธมฺโม มาถึง นักนิยมพระเครื่องน้องใหม่ทั้งหลาย อาจรู้สึกเสียดายเหมือนกับรุ่นพี่ ๆ ที่ผ่านร้อนผ่านหนาวในวงการนี้มานาน รู้อย่างนี้เก็บไว้บ้างก็ดี ใครจะรู้ว่าพระเครื่องประเภทของดีราคาพอประมาณเมื่อเราหัดเล่นพระใหม่ๆ ตอนนี้ยกระดับขึ้นเป็นพระหลักที่มีสนนราคาเช่าหากันเป็นพัน เป็นหมื่น เป็นแสน ไปแล้วเป็นจำนวนมาก เหตุผลง่าย ๆ คือ พระเครื่องที่มีประวัติความเป็นมาชัดเจน มีจำนวนจำกัด แต่นักนิยมพระเครื่องมีจำนวนเพิ่มขึ้น พระหลักที่นิยมเล่าหากันเป็นสากลในอดีตและปัจจุบัน ถูกเก็บตายในรังใหญ่ของเศรษฐีผู้มีเงินเหลือใช้เหลือผลาญ ไม่มีการหมุนเวียนในตลาด จึงต้องมีการหาพระเครื่องที่อยู่ในแถวสองแถวสามขึ้นมาทดแทน คำถามสุดท้ายจึงอยู่ที่ว่าเราจะ “เล่นตาม” “เล่นดัก” หรือ ”เล่นทั้งตามและดัก” ก็สุดแต่ใจจะไขว่คว้า

^๑ เป็นบทความเก่าจากนิตยสารพระเครื่องฉบับหนึ่ง ไม่สามารถสืบค้นรายละเอียดว่าเป็นฉบับใด มีเฉพาะไฟล์ต้นฉบับในคอมพิวเตอร์ หากจำไม่ผิดบทความนี้ น่าจะเขียนขึ้นในราวปี ๒๕๖๐
^๒ นอกจากเหรียญทั้ง ๑๐ รายการดังกล่าว ยังมีเหรียญนวะโลหะหน้าทองคำ ๑ เหรียญ ที่ศิษย์ผู้สร้างถวายสั่งทำไว้เฉพาะตัว ไม่มีในรายการเปิดให้จองหรือเช่าบูชา