เหรียญหยดน้ำ หลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ ปี ๒๕๒๕ บล็อกกษาปณ์

เหรียญหยดน้ำหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ ปี ๒๕๒๕ บล็อกกษาปณ์^๑

โดย… ชายนำ ภาววิมล …

“ธรรมที่ประพฤติดีแล้ว ธรรมนำสุขมาให้” มงคลแห่งเหรียญที่นำมาซึ่งความสุขอันยั่งยืน

            ในรอบหนึ่งเดือนหลังจากวันที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จสู่สวรรคาลัย ท่ามกลางบรรยากาศของความเศร้าโศกอาดูรของพสกนิกรชาวไทยทั่วราชอาณาจักรไทยและที่เดินทางออกไปตั้งถิ่นฐานทั่วโลก กระแสความต้องการในเหรียญพระบรมสาทิสลักษณ์ของพระองค์ท่าน พระเครื่องพระบูชา เหรียญกษาปณ์ เหรียญที่ระลึกที่เกี่ยวเนื่องกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศ เป็นที่ต้องการและเสาะแสวงหากันอย่างกว้างขวาง เหรียญพระบรมสาทิสลักษณ์หลายรุ่นได้รับความนิยม มีวงรอบการซื้อขายแลกเปลี่ยนเร็วมาก สนนราคาเช่าหาปรับตัวสูงขึ้นกว่าเดิมหลายเท่าตัว

            ทั้งมีการนำเสนอและชี้นำให้เก็บสะสมและเล่าหาตามที่มีอยู่ในรังใหญ่ของกลุ่มต่าง ๆ ซึ่งมีอิทธิพลต่อการชี้นำหรือสร้างกระแสนิยมของพสกนิกรชาวไทยที่ต้องการเก็บเหรียญพระบรมสาทิสลักษณ์ของพระองค์ท่านไว้เป็นที่ระลึก ส่วนใหญ่ไปแลกซื้อเหรียญที่ระลึกที่สร้างขึ้นในวาระต่าง ๆ จากกองกษาปณ์ กรมธนารักษ์ ส่งผลให้เหรียญที่ระลึกรุ่นเก่าที่เหลือตกค้างอยู่หมดไปอย่างรวดเร็ว ในส่วนของวงการพระเครื่อง กระแสการเช่าหาเหรียญพระบรมสาทิสลักษณ์และพระเครื่องพระบูชารุ่นสำคัญ ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับพระองค์ท่าน มีกระแสความต้องการและซื้อขายแลกเปลี่ยนสูงมาก สนนราคาเช่าหาก็มีการปรับตัวขึ้นลงเร็วมาก เรียกว่าชั่วโมงต่อชั่วโมงก็ว่าได้

            ผู้เรียบเรียงได้รับโทรศัพท์จากท่านผู้อ่านที่ติดตามบทความของผู้เรียบเรียงในนิตยสารพระเครื่องหลายฉบับท่านหนึ่ง ให้ช่วยหาเหรียญมหาชนกโดยกำหนดวงเงินไว้ที่ ๖,๐๐๐ บาท ตามราคาที่ทีผู้เปิดไว้ในนิตยสารพระเครื่องฉบับหนึ่งเมื่อสองสามเดือนที่ผ่านมา ตอนนั้น ตอบไปว่าหากไม่จำเป็นเร่งด่วนหรือมีเงินเย็น ๆ ในกระเป๋า ก็อย่าเพิ่งเสาพแสวงหาเหรียญพระบรมสาทิสลักษณ์/พระเครื่องชุดสำคัญ ๆ ที่อยู่ในกระแสความนิยมของคนส่วนใหญ่ เพราะสนนราคาเช่าหาสูงมากจนตามเก็บไม่ไหว ที่สำคัญคือ “มีทางเลือกมากมายมหาศาล ไม่จำเป็นต้องตามกระแสไปทุกเรื่อง” เหรียญกษาปณ์ที่มีอยู่ในกระเป๋าก็ใช้ได้ ไม่จำเป็นต้องไปเสียเงินโดยใช่เหตุ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศ สอนให้เรารู้จักความพอเพียง หากต้องการสรรหาจริง ๆ ก็ลองหารุ่นอื่น ๆ ที่เป็นของดีราคาถูกมาไว้สักการะบูชา ไม่ดีกว่าหรือ พูดไปแค่พอหอมปากหอมคอ ไม่รู้ว่าเขาจะเชื่อหรือไม่ ก็สุดแล้วแต่ความต้องการของแต่ละบุคคล ทำตามที่สบายใจก็แล้วกัน

            นอกจากเหรียญที่อยู่ในกระแสความสนใจของนักนิยมพระเครื่องทั่วไปในขณะนี้ ยังมีเหรียญพระบรมสาทิสลักษณ์ เหรียญพุทธประณีตศิลป์ พระเครื่องพระบูชา ประติมากรรม และเหรียญที่ระลึกอันเกี่ยวเนื่องกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช อีกเป็นจำนวนมากที่เราสามารถเลือกเก็บสะสมเป็นที่ระลึกโดยไม่ต้องสูญเสียเงินมากเกินความจำเป็น บางรายการยังเป็นของดีราคาย่อมเยาที่พอหาได้ไม่ยากนัก เหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะของเหล่านั้นมิได้อยู่ในมือเซียนเหยียบเมฆทั้งหลาย เมื่อเซียนเหยียบเมฆไม่มีของในมือ เขาก็ไม่เชียร์ เป็นเรื่องธรรมดา เป็นเรื่องพื้น ๆ ของวงการนี้ ถ้ามองสังคมพระเครื่องด้วยความเข้าใจในสัจธรรมแล้ว ขอให้เป็นพระบรมสาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระเครื่อง/เหรียญพุทธประณีตศิลป์ใดที่เกี่ยวเนื่องกับพระองค์ท่าน ดีทั้งสิ้น แม้เหรียญกษาปณ์ที่เราจับจ่ายใช้สอยอยู่ทุกวันนี้ ยังมีพลานุภาพที่ช่วยให้ตนจำนวนมากแคล้วคลาดปลอดภัยจากภยันตรายต่าง ๆ นานา ดังข่าวสารที่ปรากฏในหน้าหนังสือพิมพ์หลายฉบับบ รวมทั้งที่แชร์ต่อ ๆ กันในโลกออนไลน์^๒

            หากจำเป็นต้องแนะนำเหรียญพุทธประณีตศิลป์ที่ทรงคุณค่ายิ่งแต่พอหาได้ไม่ยากนัก ก็คงต้องนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับเหรียญพระพุทธบล็อคกษปาณ์เหรียญหนึ่งที่มีอายุการสร้างนานพอสมควร จากปี ๒๕๒๕ ซึ่งเป็นปีเฉลิมฉลอง ๒๐๐ ปีรัตนโกสินทร์ เหรียญนี้ มีอายุ ๓๔ ปีเข้าไปแล้ว เป็นเหรียญที่นักนิยมพระเครื่องส่วนใหญ่ละเลยและมองข้ามไปเป็นเวลานานกว่าสามสิบปี ทั้ง ๆ ที่หน้าพระของเหรียญรุ่นนี้เป็นเหรียญพุทธประณีตศิลป์ที่งดงามตระการตาและดูมีคุณค่ายิ่งกว่าเหรียญพระพุทธรูปและเหรียญพระเกจิอาจารย์ทั่วไป เหตุสำคัญประการหนึ่งที่ปฏิเสธไม่ได้คือข้อมูลเกี่ยวกับเหรียญรุ่นนี้มีน้อยมาก รู้จักกันแค่ในนาม “เหรียญหยดน้ำหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ วัดดอยแม่ปั๋ง เนื้อนวโลหะ บล็อกกษาปณ์” บางกระแสก็บอกว่าเหรียญรุ่นนี้ออกจากวัดบวรนิเวศราชวรวิหาร บางกระแสก็บอกว่ากองกษาปณ์ กรมธนารักษ์ เป็นผู้จัดสร้าง ส่วนใครเป็นผู้จัดสร้างและสร้างในโอกาสใด ยังเป็นปริศนาที่ต้องสืบค้นต่อไป

            แล้วจักรู้ได้อย่างไรว่า เหรียญหยดน้ำหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ วัดดอยแม่ปั๋ง เนื้อนวโลหะ บล็อกกษาปณ์รุ่นนี้ เป็นเหรียญดีที่ทรงคุณค่ายิ่งเหรียญหนึ่ง หากพิจารณาเฉพาะด้านหลังของเหรียญซึ่งเป็นภาพหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ และหยุดลงแค่นี้โดยไม่พิจารณาถึงองค์ประกอบอื่น ๆ คงต้องสรุปว่าเป็นหนึ่งในเหรียญรูปเหมือนหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ ที่มีจำนวนการสร้างมากมายมหาศาล มากทั้งจำนวนรุ่นและจำนวนเหรียญที่จัดสร้างในแต่ละรุ่น ข้อสรุปที่ทำให้เชื่อมั่นเกินร้อยว่าเป็นเหรียญที่ทรงคุณค่ายิ่ง มีข้อพิจารณา ดังนี้

               ๑. มีนักนิยมพระเครื่องส่วนหนึ่งที่นำเสนอว่าด้านหน้าของเหรียญรุ่นนี้ คือ ด้านที่เป็นภาพหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ พิจารณาจากลักษณะการปั๊ม ต้องยอมรับความจริงว่า ด้านหน้าของเหรียญคือด้านที่เป็นพระพุทธรูปปารมารวิชัย ไม่ใช่ด้านที่เป็นภาพหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ ดั่งที่เข้าใจกัน และภาพที่ปรากฏบนด้านหน้าของเหรียญรุ่นนี้ คือ ปริศนาและประจักษ์พยานที่นำไปสู่การตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับภูมิหลังของเหรียญรุ่นนี้

               ๒. ในอดีต ผู้เรียบเรียงเคยเชื่อว่าพระพุทธรูปที่ปรากฏบนด้านหลังของเหรียญ น่าจะเป็นพระประธานของวัดดอยแม่ปั๋ง ข้อสันนิษฐานนี้เป็นการด่วนสรุปและคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริงไปมาก เหตุหนึ่งอาจเป็นเพราะไม่เคยเห็นภาพพระประธานในอุโบสถวัดดอยแม่ปั๋ง ต่อเมื่อได้เห็นเหรียญพระประธานวัดดอยแม่ปั๋ง ต่อเมื่อได้เห็นเหรียญพระประธานวัดดอยแม่ปั๋งที่จัดสร้างขึ้นเมื่อปี ๒๕๑๗ ก็พบข้อเท็จจริงว่า “พระประธานวัดดอยแม่ปั๋งเป็นพระพุทธรูปศิลปะเชียงแสน” แล้วพระพุทธรูปบนเหรียญรุ่นนี้เป็นพระพุทธรูปแบบใด ช่วงเดือนตุลาคมที่ผ่านมานี้ (๒๕๕๙) มีโอกาสพิจารณาพระเครื่องในตระกูลศิลปะ “จิตรลดา” หลายรุ่นหลายพิมพ์ และสร้างข้อสรุปเพื่อนำเสนอในชั้นเรียนหลักสูตรศาสนศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต สาขาพุทธศาสน์ศึกษา สาระสำคัญคือ "พระเครื่องในตระกูลศิลปะจิตรลดา" หมายถึง พระพุทธรูปในกรอบพิมพ์แบบสามเหลี่ยมหน้าจั่ว (ฐานแคบกว่าพระพิมพ์นางพญา) องค์พระพัฒนาต่อยอดจากพุทธศิลป์สุโขทัย ลักษณะองค์พระค่อยไปทางชะลูดแลแข็งแกร่งและบึกบึนกว่าพระพุทธรูปสุโขทัย มีทั้งปางสมาธิและมารวิชัย ปางสมาธิมีลักษณะทางประติมาวิทยาเป็นไปตามแบบอย่างของพระสมเด็จจิตรลดาที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงจัดสร้างด้วยพระหัตถ์ของพระองค์ท่านในช่วงระหว่างปี ๒๕๐๘ - ๒๕๑๒ ส่วนปางมารวิชัยเป็นไปตามแบบอย่างของพระพุทธนวราชบพิธซึ่งเป็นแบบอย่างที่นำมาใช้ในการสร้างพระพิมพ์จิตรลดา รุ่น ๗๒ ปี โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์… และรุ่นโครงการหลวง (กาญจนภิเษก ๒๕๓๙) และฐานบัวเป็นแบบบัวสองชั้น ฐานบังนี้ แต่ละรุ่นมีฐานบัวแตกต่างกัน หลักใหญ่คือต้องเป็นบัวสองชั้น

            เมื่อพิจารณารายละเอียดของพุทธลักษณะที่ปรากฏบนเหรียญนี้ ก็พบว่าพระพุทธรูปบนด้านหน้าของเหรียญรุ่นนี้ ไม่เข้าข่ายพุทธประณีตศิลป์ในตระกูลจิตรลดา ข้อสันนิษฐานใหม่ที่มีความเป็นไปได้มากที่สุด น่าจะเป็นภาพจำลองพระพุทธชินสีห์ พระประธานในพระอุโบสถวัดบวรนิเวศราชวรวิหาร ด้วยเหตุที่พุทธลักษณะของพระพุทธรูปบนด้านหน้าของเหรียญนี้ มีลักษณะคล้ายพระพุทธชินสีห์มากที่สุด ทั้งมีข้อมูลจากคุณ
Pant Tee ที่ให้ข้อมูลใน Google plus ว่าขณะที่บวชอยู่ที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหารในราวปี ๒๕๓๔ เห็นเหรียญนี้อยู่ที่ด้านหลังองค์พระพุทธชินสีห์

               ๓. ในส่วนของข้อเท็จจริง ผู้เรียบเรียงขอความอนุเคราะห์จากคุณสงวน สังฆดิษฐ์ ให้ช่วยสืบหาข้อเท็จจริงจากบุคคลที่น่าจะมีส่วนรู้เห็นเกี่ยวกับการสร้างวัตถุมงคลของวัดบวรนิเวศราชวรวิหาร ได้สาระสำคัญโดยสรุปว่า “เหรียญหยดน้ำรุ่นนี้ จัดสร้างโดยกองกษาปณ์” ทั้งวันเสาร์ที่ ๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๕๙ มีโอกาสพบกับ รศ.สุเชาว์ พลอยชุม อาจารย์ประจำสาขาพุทธศาสน์ศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหามกุฎราชวิทยาลัย ในงานสัมมนาของสาขาวิชาดังกล่าวที่ศูนย์ฝึกอบรมเขื่อนท่าทุ่งนา รศ.สุเชาว์ พลอยชุม เป็นปูชนียบุคคลที่มีความรอบรู้และเชี่ยวชาญในพระไตรปิฎกก็ว่าได้ ทั้งเป็นบุคคลสำคัญที่มีความใกล้ชิดกับวัดบวรนิเวศราชวรวิหารมากที่สุดท่านหนึ่ง รศ.สุเชาว์ พลอยชุม บอกว่าไม่เคยเห็นเหรียญรุ่นนี้ ไม่น่าจะเป็นเหรียญที่จัดสร้างโดยวัดบวรนิเวศราชวรวิหาร เมื่อได้ข้อมูลถึงขั้นนี้แล้ว คงต้องยอมรับในข้อมูลที่ได้มาว่าเหรียญรุ่นนี้มิใช่เหรียญที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหารจัดสร้าง ร่องรอยทั้งหลาย คงต้องสืบค้นจากกองกษาปณ์ต่อไป^๓

               ๔. ไม่ว่าภาพพระพุทธรูปที่ประดิษฐานบนด้านหน้าของเหรียญหยดน้ำรุ่นนี้ จักเป็นเหรียญพระพุทธชินสีห์หรือไม่ก็ตาม บุคคลที่เกี่ยวเนื่องกับการจัดสร้างเหรียญรุ่นนี้ ต้องไม่ธรรมดาแน่นอน เพระาบุคคลธรรมดามีความเป็นไปได้ในการดำเนินงานเพื่อขอพระบรมราชานุญาติในการอัญเชิญพระปรมาภิไธยย่อ “ภปร” มาประทับที่ด้านหน้าของเหรียญน้อยมาก แทบจะเรียกว่าไม่มีเลยก็ว่าได้ ถึงแม้จะเป็นหน่วยงานของรัฐ ก็ต้องมีวาระและเหตุอันควรเช่นกัน มิใช่คิดจะสร้างเมื่อไหร่ก็ทำได้ ประเด็นสำคัญยิ่งอีกประเด็นหนึ่ง ผู้ที่นำพุทธวจนะ “ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหาติ : ธรรมที่ประพฤติดีแล้ว ธรรมนำสุขมาให้” มาใช้ในการกำหนดแบบเหรียญให้สอดคล้องกับฉายาของหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ พึงต้องเป็นบุคคลผู้มีความรอบรู้ในหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เพราะลักษณะการวางรูปพระคาถาหรือยันต์ที่ประทับบนเหรียญ มีความต่างจากยันต์ปละพระคาถาที่ปรากฏบนเหรียญหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ รุ่นอื่นๆ ซึ่งนิยมนำพระคาถา “พุทฺโธ อรหํ ธมฺโม อรหํ สงฺโฆ อรหํ” มาจัดวางร่วมกับตัวยันต์เฑาะรันโตที่รายล้อมด้วยเส้นรัศมีบริเวณแถบส่วนบนของยันต์เฑาะรันโต อันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของเหรียญหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ วัดดอยแม่ปั๋ง พระอริยสงฆ์แห่งเมืองพร้าว

               ๕. หลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ (ชาตะ ๒๔๓๑, อุปสมบท ๒๔๕๐, มรณภาพ ๒๕๒๘) เป็นพระอริยสงฆ์ที่ได้ชื่อว่าเป็นพระแท้ที่เปี่ยมด้วยบุญบารมี เป็นศิษย์รุ่นใหญ่ในสายกองทัพธรรมอันเกรียงไกรของพระอาจารย์มั่น ภูริทตฺตมหาเถระ (๒๔๑๓, ๒๔๓๖, ๒๔๙๒.) ที่มีผู้เคารพนับถือมากที่สุด เป็นพระอริยสงฆ์เพียงหนึ่งเดียวที่นักบินของกองทัพอากาศไปพบเห็นท่านนั่งเจริญภาวนาอยู่บนก้อนเมฆ ปาฏิหาริย์ในครั้งนั้น เป็นจุดเริ่มต้นในการติดตามเสาะหาและชักนำให้พุทธศาสนิกชนชาวไทยทั่วทั้งประเทศได้รู้จักมักคุ้นกับชื่อเสียงกิตติคุณของพระแท้ที่มีศีลาจริยาวัตรบริสุทธิ์และงดงามยิ่ง และในช่วงหนึ่ง ศีลาจริยาวัตรอันบริสุทธิ์และงดงามยิ่งเป็นเสมือนแม่เหล็กที่ดึงดูดให้มีการขออนุญาตจักสร้างพระเครื่องและวัตถุมงคลในนามของหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ เป็นจำนวนมาก จะว่ามากรุ่นมากพิมพ์ที่สุดในยุคสมัยนั้นก็ว่าได้ มีคนเขาพูดกันว่าเหมือนถนนทุกสายวิ่งไปสู่วัดดอยแม่ปั๋ง ที่ไปวัดดอยแม่ปั๋ง มิใช่เป็นเพราะหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ เป็นพระที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในพระเวทย์วิทยาคม แต่ไปเพราะต้องการพึ่งบุญบารมีของพระอรหันต์ยุคหลังกึ่งพุทธกาล (ตามความเชื่อของพุทธศาสนิกชนส่วนหนึ่งในสังคมไทย) บุญบารมีของพระอริยสงฆ์ที่ผู้รู้หลายท่านตระหนักดีว่าพระภิกษุสงฆ์ผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ มีศีลอันบริสุทธิ์ ไม่เคยด่างพร้อย เมื่อวัยล่วงเลยมาถึง ๗๐ ปีและพรรษาไม่น้อยกว่า ๕๐ ปี ภิกษุรูปนั้นย่อมอุดมด้วยบุญฤทธิ์ อธิษฐานสิ่งใดย่อมสำเร็จด้วยบุญบารมีที่สั่งสมมา ทั้งมีเทพยาดาคอยปกป้องคุ้มครอง

               ๖. การสร้างเหรียญหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ ในปี ๒๕๒๕ ซึ่งเป็นปีเฉลิมฉลอง ๒๐๐ ปีกรุงรัตนโกสินทร์ ตามความเข้าใจของคนทั่วไป คนที่เข้าไม่ถึงข้อมูลเชิงลึกหรือความเป็นมาในการจัดสร้างที่แท้จริง จักตีความเป็นอย่างอื่นมิได้ นอกจากจับประเด็นปีเฉลิมฉลอง ๒๐๐ ปีกรุงรัตนโกสินทร์มาสร้างความสัมพันธ์เชื่อมโยงเพื่อชี้ให้เห็นคุณค่าและความสำคัญของเหรียญที่ระลึกนั้น ๆ แม้ในตัวเหรียญหยดน้ำจะไม่มีข้อความใดที่ระบุชัดเจนว่ามีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกันอย่างไร แต่การดำเนินงานจัดสร้างโดยหน่วยงานของรัฐในปีที่มีเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ชาติไทย ก็เป็นส่วนหนึ่งที่เกื้อหนุนให้เหรียญนั้นเป็นเหรียญที่ระลึกอันทรงคุณค่าได้

               ๗. โดยปกติแล้ว งานส่วนใหญ่ของกองกษาปณ์มักมุ่งเน้นไปที่โลหะไม่กี่ชนิด โลหะนั้นประกอบด้วยโลหะที่มีค่าในตัวเอง ประกอบด้วย ทองคำ เงิน กับโลหะที่ใช้เป็นหลักในการผลิตเหรียญกษาปณ์และเหรียญที่ระลึกทั่วไป คือ อัลปาก้า, ทองแดง ไม่ค่อยพบเห็นโลหะผสมอื่นใดมากนัก แต่เหรียญหยดน้ำรุ่นนี้เป็นเหรียญนวโลหะซึ่งโบราณถือว่าเป็นเป็นโลหะศักดิ์สิทธิ์ที่มีพลานุภาพในตัว เนื้อนวโลหะจึงเป็นโลหะบังคับที่กำหนดให้นำมาใช้หล่อพระกริ่ง นวโลหะชั้นดีมีต้นทุนสูงกว่าเนื้อเงินมาก แต่ชนชั้นหลังไม่ทราบความเป็นมาของนวโลหะมากนัก ประกอบกับเนื้อนวโลหะในชั้นหลังเป็นนวโลหะพื้น ๆ เป็นเหตุให้เหรียญเงินได้รับความนิยมสูงกว่าเหรียญนวโลหะไปโดยปริยาย เนื้อนวโลหะที่ใช้ในการปั๊มเหรียญหยดน้ำรุ่นนี้ เป็นเนื้อนวโลหะคุณภาพสูงกว่าเนื้่อนวโลหะทั่วไปที่แพร่หลายกันในวงการพระเครื่องยุคปัจจุบัน ทั้งเป็นงานที่ผิดแผกแตกต่างจากงานที่ทำกันเป็นประจำ ย่อมมิใช่งานธรรมดาแน่นอนเพราะผู้ผลิตต้องปรับเปลี่ยนและพิถีพิถันกว่าปกติ

             คงต้องสรุปจบแบบดื้อ ๆ ว่าสาระสำคัญที่นำเสนอทั้ง ๗ ประการ เป็นข้อมูลที่ผู้เรียบเรียงใช้เป็นหลักในการพิจารณาและเชื่อว่าเหรียญหยดน้ำหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ วัดดอยแม่ปั๋ง บล็อกกษาปณ์ รุ่นนี้เป็นเหรียญดีทรงคุณค่ายิ่งอีกเหรียญหนึ่ง ท่านใดที่มีข้อจำกัดในการหาเหรียญที่ระลึกอันเกี่ยวเนื่องกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชโดยตรงมาสักการะบูชา ลองพิจารณาเหรียญหยดน้ำหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ มาห้อยคอสักเหรียญ เหรียญรุ่นนี้ น่าจะเป็นแบบ four in one คือ ได้ทั้งเหรียญพระปรมาภิไธยย่อของพระองค์ท่าน และพระรัตนตรัย คือ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์มาอยู่ในเหรียญเดียวกัน เอวังด้วยประการที่ว่า ”ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหาติ : ธรรมที่ประพฤติดีแล้ว ธรรมนำสุขมาให้“ มงคลแห่งเหรียญที่นำมาซึ่งความสุขอันยั่งยืน

^๑ ปรับปรุงแก้ไขจากบทความเก่าจากนิตยสารพระเครื่องพระเกจิ ๒ ฉบับ ได้แก่ ปีที่ ๒๓ ฉบับที่ ๒๙๒ เดือนธันวาคม ๒๕๕๙ หน้า ๕๖ – ๕๘ ชื่อบทความ “ธรรมที่ประพฤติดีแล้ว ธรรมนำสุขมาให้” มงคลแห่งเหรียญที่นำมาซึ่งความสุขอันยั่งยืน, ปีที่ ๒๕ ฉบับที่ ๓๒๒ เดือนมิถุนายน ๒๕๖๒ หน้า ๖๘ - ๖๙ ชื่อบทความ “เหรียญพระพุทธชินสีห์ ภปร. หลังหลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ ปี ๒๕๒๕.

^๒ บทความจากนิตยสารพระเครื่องพระเกจิ ปีที่ ๒๕ ฉบับที่ ๓๒๒ เดือนมิถุนายน ๒๕๖๒ สรุปย่อข้อความจากย่อหน้าที่ ๑ - ๔ เหลือเพียงย่อหน้าเดียว มีข้อความดังนี้ ...“ในบรรดาเหรียญที่ระลึกและเหรียญพุทธศิลป์ที่อัญเชิญพระปรมาภิไธยย่อ ”ภปร“ ซึ่งอยู่ในกระแสความสนใจของนักนิยมพระเครื่องทั่วไปในทุกวันนี้ มีเหรียญพระบรมสาทิสลักษณ์ เหรียญพุทธศิลป์ พระเครื่องพระบูชา ประติมากรรม และเหรียญที่ระลึกอันเกี่ยวเนื่องกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช อีกเป็นจำนวนมากที่สามารถเลือกเก็บสะสมเป็นที่ระลึกโดยไม่ต้องสูญเสียเงินมากเกินเหตุเกินความจำเป็น บางรายการยังเป็นของดีราคาย่อมเยาที่พอหาได้ไม่ยากนัก เป็นหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะของเหล่านั้นมิได้อยู่ในมือของเซียนเหยียบเมฆทั้งหลาย เมื่อเซียนเหยียบเมฆไม่มีของในมือ เขาก็ไม่เชียร์ เป็นเรื่องธรรมดา เป็นเรื่องพื้น ๆ ของวงการนี้ ถ้ามองสังคมพระเครื่องด้วยความเข้าใจในสัจธรรมนี้แล้ว ขอให้เป็นพระบรมสาทิสลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระเครื่อง/เหรียญพุทธศิลป์ใดที่เกี่ยวเนื่องกับพระองค์ท่าน ดีทั้งนั้น แม้แต่เหรียญกษาปณ์ที่เราเคยจับจ่ายใช้สอยในยุคสมัยที่พระองค์ท่านทรงพระชนม์ชีพอยู่ ยังมีพลานุภาพที่ช่วยให้คนจำนวนมากแคล้วคลาดปลอดภัยจากภยันตรายต่าง ๆ นานา ดังข่าวสารที่ปรากฏในหน้าหนังสือพิมพ์หลายฉบับ รวมทั้งที่แชร์ต่อ ๆ กันในโลกออนไลน์”...

^๓ ผู้เรียบเรียงยังไม่สามารถเข้าถึงและสืบค้นข้อมูลจากกองกษาปณ์